Doğal kaynaklarının değerlendirilmesi ülkelerin kalkınma ve refah düzeylerinin artmasında en önemli rolü oynamaktadır. Adana ili kapsamında da ülkemizin önemli tabii kaynakları bulunmaktadır. Krom, demir, kömür ve cam sanayinin hammaddesi olan kuvars kumunda önemli bir potansiyele sahiptir. Ayrıca pomza, mermer, kireçtaşı ve tuğla yapımı ile çimento hammaddesi olan kil yatakları açısından da zengin sayılır. Ancak uygulanan yanlış politikalar sebebiyle ülke madenciliği ile birlikte Adana ili de zarar görmekte, mevcut yeraltı potansiyelini ekonomiye kazandıramamaktadır. Madenciliğin üst düzeyde teşviki ile doğal kaynakların Adana ve dolayısıyla ülke ekonomisine kazandırılması mümkündür.
Madenler yönünden oldukça zengin kaynaklara sahip olan Adana’da ülke ekonomisinde önemli rolleri olanlar.
Kurşun-Çinko : En önemlisi olan Kozan-Horzum yatağı büyük ölçüde tüketilmiştir. Diğer yataklar ise önemli bir ekonomik rezerv oluşturmamaktadır.
Kömür : Rezerv bakımından en önemlisi Tufanbeyli’de yer alan Pliyosu yaşlı kömürlerdir. Kalori değerleri termik santrallerde kullanılacak niteliktedir.Ayrıca Karaisalı,Kozan, Feke, Saimbeyli ilçelerinde de çıkarılmakta Ancak fazla ekonomik özellik taşımamaktadır.
Kuvars Kumu ve Kuvarsit : Ekonomik özellikte kaynaklar mevcuttur. Kozan,Tufanbeyli ilçeleri.
Adana ili uygun iklim ve toprak koşullarıyla ülkemizin tarımsal üretim potansiyeli yüksek illeri arasında ilk sıralarda yer almaktadır. Türkiye ortalamasına göre ilde kentleşme oranı daha yüksek ve nüfusun daha az bir bölümü tarım sektöründe çalışmaktadır. İşletme yapıları ve özellikle işletme genişlikleri bakımından daha iyi durumda olan Adana ili, girdi kullanımı bakımından da daha iyi durumdadır. Buna bağlı olarak verimlilik ve üretim değerleri yüksektir. İlde tarımı yaygın olarak yapılan ürünler olarak; buğday, pamuk, mısır, yerfıstığı, soya, turunçgil ve sebze sayılabilir. Ancak ildeki tarımsal üretim bitkisel üretim ağırlıklı olup hayvancılık yeterince gelişmemiştir. Ayrıca, ekim nöbeti gereklerine yeterince uyulmaması, bilinçsiz ve genellikle aşırı girdi kullanımı toprağın verim gücünü ve üretim maliyetlerini olumsuz etkilerken, ekolojik dengenin de bozulmasına neden olmaktadır.
Adana verimli Çukurova ovasında nüfusu iki milyona ulaşan bir kenttir. İlin toplam yüzölçümü 1.4 milyon hektar olup bu alanın 675.000 hektarlık bölümü sulanabilir tarıma elverişli alanlardır. Arazi kullanımı açısından tarla ürünlerinin geniş yer kapladığı görülmektedir. Tarımsal üretim miktarları incelendiği zaman, en fazla üretilen ürünün Buğday olduğu ancak üretim miktarının her yıl azaldığı anlaşılmaktadır. Pamuk üretimi ise 210 bin ton civarında seyretmektedir. Çiftçilerimizin klasik tarla ürünleri yerine katma değeri daha yüksek olan meyve, özellikle Turunçgil üretimine ağırlık vermeye başladığı görülmektedir. Adana’da Bitkisel üretimin değeri Türkiye ekonomisi içerisinde % 4.5 civarında bir ağırlığa sahiptir. Bitkisel üretim içerisinde en büyük paya % 53 ile tarla ürünleri sahiptir. En fazla üretimi gerçekleştirilen ürün ise ortalama 1.500 ton/yıl ile Tahıl ürünleridir.
Adana İlinin Tarımsal Yapısı
Adana'nın toplam yüzölçümü 1.403.000 ha olup kullanım durumuna göre dağılımı şöyledir.
Adana İlinin Arazi Varlığı
İşlenen Tarım Arazisi
540.000 ha
Sulanabilir Tarım Arazisi
527.421 ha
Halen Sulanan Tarım Arazisi
217.562 ha
Çayır ve Mera
48.970 ha
Diğer Araziler
266.300 ha
Dağlık ve Taşlık Arazi
234.300 ha
Yerleşim Alanı
13.000 ha
Su Yüzeyleri
19.000 ha
Toplam
1.403.000 ha
Arazi KullanımKabiliyet Sınıfları
Toprak İşlemeli Tarıma Elverişli Araziler
1. Sınıf Arazi
198.000 ha
2. Sınıf Arazi
85.000 ha
3. Sınıf Arazi
117.000 ha
4. Sınıf Arazi
69.000 ha
Toprak İşlemeli Tarıma Elverişsiz Araziler
5. Sınıf Arazi
1.000 ha
6. Sınıf Arazi
130.000 ha
7. Sınıf Arazi
690.000 ha
Tarıma Elverişsiz Araziler
8. Sınıf Arazi
81.000 ha
Meskun Alanlar
13.000 ha
Su Yüzeyleri
19.000 ha
Genel Toplam
1.403.000 ha
Tarım Sektöründeki İnsan Gücü ve İşletme Sayıları
İlimizde 13 ilçeye bağlı 550 köyde 75.502 çiftçi ailesi tarım sektöründe çalışmaktadır. Bu rakam 425.654 tarımsal nüfusa tekabül etmektedir. Ayrıca ilimizde çeşitli büyüklüklerde 72.572 adet tarımsal işletme bulunmaktadır. Köy ve çiftçi sayısı ile işletme büyüklüklerinin ilçeler üzerinden dağılımı aşağıda görülmektedir.
İLÇELER
Köy
Çiftçi Aile
İşletme Büyüklüğü
Toplam
İşletme Sayısı
1-50
51-100
101- 200
201-500
500 >
ALADAĞ
26
2754
1750
350
20
2
-
2122
CEYHAN
71
14883
8707
3395
1781
843
157
14883
FEKE
38
3268
3103
165
-
-
-
3268
İMAMOĞLU
19
2346
1813
445
38
3
36
2335
KARAİSALI
70
6456
3985
2025
371
70
5
6456
KARATAŞ
46
2504
911
700
535
336
22
2504
KOZAN
84
12920
11225
1372
236
85
12
12930
POZANTI
16
2775
2500
275
-
-
-
2775
SAİMBEYLİ
25
2792
2022
720
50
-
-
2792
SEYHAN
30
4145
2065
430
172
160
93
2920
TUFANBEYLİ
30
3921
800
1315
610
140
-
2865
YUMURTALIK
16
2788
1104
963
498
196
27
2788
YÜREĞİR
79
13950
6531
3415
2516
1253
219
13934
TOPLAM
550
75502
46516
15570
6827
3088
571
72572
Bitkisel Üretim Alanları ve Üretim Değerleri
Bitkisel Ürünlerin Ekiliş Alanları, Üretim ve Verim Değerleri (1999)
Ürün Adı
Ekim Alanı (Ha)
Üretim (Ton)
Verim (Kg/Ha)
Buğday
324.510
1.168.208
3.600
Pamuk
46.375
129.120
2.780
Soya 1. Ekiliş
3.200
10.975
3.430
Soya 2. Ekiliş
11.854
35.490
2.994
Mısır 1. Ekiliş
45.530
436.090
9.578
Mısır 2. Ekiliş
89.800
700.900
7.805
Y.fıstığı 1. Ekiliş
4.040
14.126
3.497
Y.fıstığı 2. Ekiliş
2.660
7.330
2.756
Susam 1. Ekiliş
330
107
324
Susam 2. Ekiliş
1.120
267
238
Karpuz (a)
3.820
159.400
41.728
Karpuz (ö)
11.210
457.150
40.780
Kavun (a)
440
19.600
44.545
Kavun (ö)
775
30.658
39.559
Patates
3.260
84.325
25.870
K.fasulye
1.337
1.273
950
Nohut
13.752
10.021
730
Arpa
10.150
22.125
2.180
Çavdar
50
70
1.400
Yulaf
310
459
1.480
Mahlut
3.500
2.250
640
Kuru soğan
3.097
74.190
23.960
Y.mercimek
5
5
1.000
Tütün
800
800
1.000
Şeker pancarı
695
29.190
42.000
Ayçiçeği
620
1.225
1.980
K.sarımsak
121
1.414
11.690
Bağ
5.612
26.091
4.649
Zeytin
2.342
9.155
28 Kg /Ağaç
Portakal
12.175
337.887
120 Kg/Ağaç
Limon
4.384
87.349
108 Kg/Ağaç
Mandarin
6.873
156.833
86 Kg/Ağaç
Altıntop
3.202
100.697
192 Kg/Ağaç
Su Kaynakları ve Sulama Sistemleri
İlimizde 3 adet baraj sulama kaynağı olarak hizmet vermekte, 1 adet barajın da yapım çalışmaları devam etmektedir. D.S.İ. tarafından planlaması ve projesi yapılan sulamalar hizmete girdiğinde toplam 160.263 ha.'lık alan sulanabilecektir. İlimizde sulama amaçlı baraj ve göletler ile kapasiteleri ve suladıkları alanlar tablolarda gösterilmiştir.